ชฺญานมฺ: Jñānam

พระรัตนตรัย คือดวงแก้วสามประการที่สำคัญที่สุดในศาสนาพุทธ ได้แก่ “พระพุทธ” ผู้ทรงสั่งสอนซึ่ง “พระธรรม” อันเป็นแก่นสารของโลก แก่ “พระสงฆ์” ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบตามคำสอนของพระองค์

ศาสนาพุทธจึงไม่สามารถขาดประการใดประการหนึ่งในพระรัตนตรัยทั้งสามได้ ดังนั้นจึงอาจกล่าวว่า ดวงแก้วทั้งสามประการล้วนเป็นหนึ่งเดียวกัน ไม่แยกขาดจากกันนั่นเอง

อีกสิ่งหนึ่งที่ควรค่าแก่การเคารพคือ “คุรุ” หรือก็คือครูผู้สอนธรรมของเรา เพราะคุรุเป็นทางให้เราเข้าถึงพระรัตนตรัย จึงกล่าวว่า คุรุก็มีความสำคัญเช่นเดียวกัน

ดังนั้น ก่อนที่จะได้เผยแพร่พระธรรมของพระพุทธองค์ สิ่งแรกที่พึงกระทำก็คือ การกล่าวนมัสการพระรัตนตรัยอันเป็นหัวใจของพระศาสนา และคุรุผู้เป็นทางให้เราเข้าถึงพระรัตนตรัยนั้น

ผู้เขียนจึงได้เลือกบท “คุรุรตฺนตฺรยโสฺตตฺรมฺ – บทสรรเสริญคุรุและพระรัตนตรัย” มานำเสนอเป็นบทแรก เพื่อให้ผู้อ่านทุกคนได้ระลึกถึงพระรัตนตรัยและคุรุของตน ก่อนเริ่มศึกษาพระคัมภีร์ต่าง ๆ ในลำดับถัดไป